Binnen ons werkveld van inclusieve arbeidsbemiddeling werken we met verschillende groepen nieuwkomers, namelijk statushouders, asielzoekers, Oekraïense ontheemden en (EU-)arbeidsmigranten. Elk van deze groepen heeft zijn eigen wettelijke status, rechten en uitdagingen op de arbeidsmarkt. Alle mensen die wij begeleiden naar een duurzame baan mogen in Nederland wonen en werken.
Hieronder leggen we kort de verschillen uit.
Statushouders
Statushouders zijn mensen die in Nederland asiel hebben aangevraagd en een verblijfsvergunning (status) hebben gekregen. Zij mogen in Nederland wonen en werken.
Kenmerken:
- Ze hebben een tijdelijke verblijfsvergunning asiel;
- ze hebben recht op werk, onderwijs, gezondheidszorg en uitkeringen;
- de lokale overheid helpt met integratie en huisvesting;
- ze volgen meestal een inburgeringsprogramma (taal + participatie), hierdoor zijn ze misschien niet fulltime beschikbaar tijdens dit programma.
Asielzoekers
Asielzoekers zijn mensen die asiel hebben aangevraagd in Nederland maar nog wachten op een beslissing van de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst).
Kenmerken:
- Ze wonen in een asielzoekerscentrum en krijgen basisvoorzieningen van het COA;
- nog geen verblijfsstatus hebben;
- mogen werken nadat hun asielaanvraag 6 maanden in behandeling is;
- hun werkgever moet een werkvergunning (TWV) hebben;
- er zijn nog geen inburgeringseisen, maar asielzoekers mogen natuurlijk wel op eigen initiatief beginnen met inburgeren.
Oekraïense ontheemden
Oekraïense ontheemden zijn na 24 februari 2022 uit Oekraïne gevlucht en mogen in Nederland werken.
Kenmerken:
- Ze moeten geregistreerd zijn bij de gemeente en opgenomen zijn in de BRP;
- ze vallen onder de Europese beschermingsrichtlijn en moeten daarom asiel aanvragen om in Nederland te kunnen wonen en werken;
- ze hebben een bewijs van tijdelijke bescherming nodig (bijvoorbeeld een sticker in hun paspoort of een O-document van de IND).
Arbeidsmigranten / Europeanen (EU-burgers)
Arbeidsmigranten zijn mensen die naar Nederland zijn gekomen om te werken, meestal uit landen binnen de Europese Unie, maar ook van buiten de EU met een tewerkstellingsvergunning.
Kenmerken:
- Geen integratievereisten;
- vrij om te werken (EU-burgers hebben geen werkvergunning nodig);
- moeten zich registreren bij de gemeente en een BSN (burgerservicenummer) hebben.
| Categorie | Wie is dit? | Mogen werken? | Verblijfsvergunning? | Speciale details |
| Statushouder | iemand die een verblijfsvergunning heeft gekregen op basis van asiel | ✅ ja, net als andere inwoners✅ ja, net als andere inwoners | ✅ ja – verblijfsvergunning voor bepaalde of onbepaalde tijd | verwachte integratie (taal, werk, huisvesting). |
| Asielzoeker | iemand die asiel heeft aangevraagd in Nederland en wacht op een beslissing | ✅ ja, maar pas na zes maanden en alleen met een tewerkstellingsvergunning (TWV) | ❌ nog geen verblijfsvergunning – verblijf op basis van asielprocedure | Woont meestal in een asielzoekerscentrum (AZC). |
| Oekraïense ontheemden | Oekraïners die na 24 februari 2022 zijn gevlucht vanwege de oorlog | ✅ ja, zonder werkvergunning onder de richtlijn tijdelijke bescherming | ❌ geen individuele asielstatus, maar collectieve bescherming | geldig tot 4 maart 2026 (kan worden verlengd of beëindigd). |
| Europeaan (EU-burger) | iemand uit een EU/EER-land of Zwitserland | ✅ ja, zonder vergunning – vrij verkeer van werknemers | ❌ geen aparte verblijfsvergunning nodig, maar inschrijving bij de gemeente (BRP) is vereist | heeft hetzelfde recht om te werken als Nederlanders. |
| Arbeidsmigranten | iemand van buiten de EU of Zwitserland | ✅ ja, maar met een (twv-)vergunning | ❌ geen aparte verblijfsvergunning nodig, maar inschrijving bij de gemeente (BRP) is vereist | Er zijn verschillende soorten vergunningen met hun eigen vereisten. |
